Meisjes van de Wijn presenteert
De pre-trip training voor sommeliers die stiekem toch nog even willen spieken. Verhalen, quizjes, blufwoorden en een muur vol tips van je reisgenoten. Zodat niemand in de Médoc per ongeluk om een Pinot Noir vraagt.
tot we opstijgen richting Bordeaux ✈️ (2 september, in de middag)
Onze reis · 2 tot 5 september 2026
Alles op een rij, van de vlucht tot de laatste vrije avond. De adressen zijn aanklikbaar, dus onderweg hoef je niks over te typen.
Laatste kans om het blufwoordenboek door te nemen. Of om te doen alsof je dat allang gedaan had.
Saint-Germain-du-Puch, midden in Entre-Deux-Mers. Onderweg meteen de supermarkt in voor het diner van vanavond én het ontbijt van morgen.
📍 Saint-Germain-du-PuchVuur aan, zwembad in, voeten omhoog. De reis is officieel begonnen.
Een klein halfuur rijden naar de stad.
De oude handelswijk aan de kade, waar de négociants hun kelders hadden. Precies het verhaal uit het blufwoordenboek, maar dan om je heen. Even opfrissen ↗
📍 Quai des ChartronsZij pakken de tram naar Porte de Bourgogne, en daar treffen we elkaar met z’n allen.
🚆 meetpoint: Porte de BourgogneTerug naar de Right Bank, naar Pomerol. Merlot op klei, precies het verhaal uit hoofdstuk 2, en dan met een glas in je hand.
📍 24 Rue de Bonalgue, 33500 LibourneContact: Michel Moulène en/of Mathieu BontéIn Salleboeuf, ten oosten van Bordeaux. Diner en feest. Schoenen waar je op kunt dansen zijn geen overbodige luxe.
📍 SalleboeufGiscours ligt in Margaux, dus we steken over naar de Left Bank. Reken op ruim een uur rijden vanaf de villa. Zet de wekker, en neem koffie mee.
Het gebouw direct links van het château als je aankomt, de huidige bureaux van Giscours.
📍 Château Giscours, Labarde (Margaux)Welk perceel we in gaan, horen we die ochtend ter plekke. Cabernet en Merlot op het grind van Margaux, en nu pluk je ze zelf. Kleding die vies mag worden, en schoenen die tegen dauw kunnen.
Rug rechten, handen wassen, en stiekem trots zijn.
Terug in de Anciennes Écuries. Een Troisième Cru uit 1855 proeven van het perceel waar je net in stond: dat is nogal een manier om je basiskennis te laten landen.
Eten zoals de vendangeurs eten. Traditie, en niet de minste.
BBQ in de tuin, en de teambuilding game van Sara. Verwacht het onverwachte.
Het middeleeuwse dorp op de kalkrots, Unesco-werelderfgoed en het mooiste wijndorp van de Right Bank. Lunchen doen we in de regio.
📍 Saint-ÉmilionUit eten, terras, of gewoon de laatste flessen leegdrinken bij het zwembad. Alles mag. Kleine kanttekening: de wekker gaat morgen om kwart voor vier.
Koffers de avond ervoor al inpakken is hier geen overdreven advies. Reken op een klein uur naar de luchthaven.
Inchecken, en dan met z’n allen zwijgend naar de koffieautomaat staren.
📍 Bordeaux-MérignacSlapen in het vliegtuig mag. Napraten ook. En dan thuis meteen die fles opentrekken die je hebt meegesleept.
Hoofdstuk 1
Bordeaux is het grootste kwaliteitswijngebied van Frankrijk. Twee rivieren, de Garonne en de Dordogne, vloeien samen tot de Gironde en verdelen de regio in werelden die elkaar al eeuwen liefdevol de tent uit vechten.
Hoofdstuk 2 · De enige echte basiskennis
Dit móet erin zitten. Als je op deze reis maar één ding onthoudt, is het dit. De Gironde splitst Bordeaux in twee karakters, en jij gaat ze allebei uit je hoofd kennen.
De vriend(in) met een spreadsheet voor de vakantie
De situationship die tóch de liefde van je leven bleek
Iedereen roept dat Cabernet van grind houdt en Merlot van klei. Hier is het echte antwoord, en het draait allemaal om één ding: wannéér een druif rijp wordt.
Cabernet Sauvignon is een late rijper. Hij hangt tot ver in oktober aan de stok en heeft dus elke graad warmte nodig die hij kan krijgen. Grind is daar geniaal in: de stenen vangen overdag de zon en geven die warmte 's nachts weer af aan de wortels. De wijngaard slaapt met de verwarming aan.
Grind draineert ook razendsnel. Regen zakt meteen weg, dus de wortels moeten meters de diepte in om water te vinden. Die worsteling is precies wat je wilt: een gestreste stok maakt kleine besjes met veel schil, en schil is kleur, tannine en smaak.
Krijgt Cabernet die warmte niet, dan blijft hij onrijp en ruik je paprika en gras in plaats van cassis. Op de koelere klei van de Right Bank gebeurt precies dat. Vandaar.
Merlot doet alles vroeg: hij loopt vroeg uit en is vaak al half september rijp. Hij hééft die extra warmte dus helemaal niet nodig. Sterker nog, op een hete grindbodem raakt hij te snel overrijp en krijg je jam in plaats van wijn.
Klei is koud en nat en houdt water vast als een spons. Dat koelt de wortelzone en remt het rijpen precies genoeg af, zodat de druif zijn frisheid en aroma's behoudt. En omdat Merlot dunnere schillen en een grotere dorst heeft, redt die watervoorraad hem in een snikhete zomer, terwijl hij op grind zou verdorren.
De kalksteen eronder doet hetzelfde trucje: poreus gesteente dat vocht vasthoudt en tegelijk voor spanning en frisheid zorgt. Bij Pétrus zit er een dikke laag blauwe klei, en dat is letterlijk het hele geheim van de duurste Merlot ter wereld.
Hoofdstuk 3 · Visuele beleving
Tik op de stippen. Dit zijn de namen die je op de reis non-stop gaat horen. Blauw is Left Bank, roze is Right Bank, goud is zoet goud, lichtblauw is het land tussen de rivieren. De witte sterren zijn van ons: daar slapen wij, en daar gaan we oogsten. 🛏️🍇
Hoofdstuk 4 · Gok maar
Schuif, gok, en kijk of je dichterbij zit dan je collega's. Geen valsspelen door terug te scrollen. Oké, heel even dan.
Hoofdstuk 5 · De namen die je moet kennen
Dit zijn de A-listers. Vijf First Growths van de Left Bank, de royalty van de Right Bank, één zoete legende, en de derde cru waar wij zelf op de stoep staan. Bij elk château lees je hoe ze hun strepen verdiend hebben, want dát is het verhaal dat je aan tafel vertelt.
De aristocraat. Elegant, terughoudend, eindeloos lang leven. Jarenlang de duurste naam op elke veiling, mede dankzij een obsessieve fanbase in Azië.
De krachtpatser. Massief, donker, gebouwd voor decennia. Stapte in 2012 uit het en primeur systeem, en heel Bordeaux viel even van zijn stoel.
De ballerina. Parfum, zijde, finesse. Het gebouw is zo mooi dat het een eigen Instagram-account verdient. Appellation en château heten hetzelfde, handig én verwarrend.
De pionier. Het enige First Growth búiten de Médoc, en het eerste wijnmerk ooit: Samuel Pepys schreef er in 1663 al over in zijn dagboek. Ligt tegenwoordig letterlijk in een buitenwijk van de stad.
De rebel. Motto sinds de promotie: "Premier je suis, second je fus, Mouton ne change." Elk jaar een kunstenaar op het etiket, van Picasso tot Jeff Koons.
Hier gaan wij op vrijdag 4 september zelf de oogst in. Enorm landgoed met een park, een prachtige feestschuur én een heus cricketveld. Je plukt er ’s ochtends, proeft er om elf uur, en schuift daarna aan bij de plukkerslunch. Vraag vooral naar het Nederlandse hoofdstuk van dit huis: mooiste comebackverhaal van Margaux.
De stille miljardair. Vrijwel 100% Merlot op een uniek plateau van blauwe klei. Piepklein, geen kasteel, geen ranking, wel de duurste Merlot ter wereld. Zeg trouwens nooit "Château Pétrus", het is gewoon Pétrus.
De verrassing. Opvallend veel Cabernet Franc. De 1947 geldt als een van de beste wijnen ooit gemaakt. Stapte samen met Ausone uit de classificatie. Drama? Drama.
Het garagewijn-icoon. Een paar hectare, minuscule productie, prijzen waar je even bij moet gaan zitten. Bewijs dat je in Bordeaux ook zonder eeuwenoude naam de top kunt bereiken.
Edele rotting (botrytis) concentreert de druiven tot vloeibaar goud. Eén glas en je begrijpt waarom mensen huilen om zoete wijn.
Hoofdstuk 6 · Het rangenstelsel
Bordeaux heeft niet één classificatie. Het heeft er vijf, ze werken allemaal anders, eentje bestaat expres niet, en de beroemdste is al 170 jaar zo goed als bevroren. Hier is de complete kaart van het doolhof, plus hoe de rest van Frankrijk het aanpakt.
Let op: dit gaat alléén over de Médoc. Plus Haut-Brion, dat als enige buitenstaander werd binnengehaald omdat niemand hem kon negeren.
Tik op een kaartje voor de details, de addertjes en het bijbehorende drama.
De makelaars van Bordeaux hadden geen tijd voor proeverijen, dus pakten ze de prijslijsten van de afgelopen decennia erbij. De duurste wijnen werden Premier Cru, de rest zakte af. Puur marktwaarde als maatstaf, en verrassend genoeg klopt de rangorde nog steeds redelijk.
Sindsdien is er precies één wijziging geweest: Mouton Rothschild promoveerde in 1973 van tweede naar eerste. Verder is de lijst bevroren, wat betekent dat een Cinquième Cru die nu fantastisch presteert nooit omhoog kan, en een Deuxième die het al dertig jaar laat afweten nooit omlaag. Daar kun je een hele avond over discussiëren, en dat gaan we ook doen.
In hetzelfde jaar 1855 kregen de zoete wijnen hun eigen ranglijst, want die waren toen minstens zo prestigieus en duur als de rode. Bovenaan staat de titel Premier Cru Supérieur, en die is alleen ooit aan Château d'Yquem gegeven. Daaronder de Premiers Crus en de Deuxièmes Crus, samen zo'n 27 huizen.
Leuk detail voor aan tafel: er is geen enkele andere wijn in Frankrijk met die titel. Yquem staat dus letterlijk in een categorie van één.
De Graves vond honderd jaar na 1855 dat het ook wel een lijstje mocht hebben. Maar men koos bewust voor een platte structuur: geen eerste, tweede of derde rangen, gewoon één titel. Democratischer, en veel minder ruzie.
Extra bijzonder is dat hier apart geclassificeerd wordt voor rood en voor wit. Sommige huizen zijn alleen voor hun rode wijn erkend, sommige alleen voor hun witte, en een handvol voor allebei. Dat zie je nergens anders in Bordeaux.
De rangen van boven naar beneden: Premier Grand Cru Classé A, dan B, en dan Grand Cru Classé. Omdat de lijst periodiek opnieuw wordt beoordeeld kun je hier écht promoveren en degraderen, en dat is precies waar het misgaat: elke herziening eindigt in bezwaarprocedures, boze buren en soms in de rechtszaal.
Het hoogtepunt was 2021, toen Ausone, Cheval Blanc en later Angélus zelf uit het systeem stapten omdat ze het niet meer serieus namen. In de ronde van 2022 bleven er twee A's over: Pavie en Figeac.
De klassieke instinker: "Saint-Émilion Grand Cru" op een etiket is géén classificatie, dat is gewoon de appellatie. Iedereen in het gebied mag hem gebruiken bij iets strengere regels. Grand Cru Classé is de echte onderscheiding. Hier vallen sommeliers in examens op, dus onthoud dat woordje.
Pomerol is klein, versnipperd in piepkleine familiedomeinen en heeft nooit de behoefte gevoeld zich te laten beoordelen. Er is geen commissie, geen rang, geen etiketje. De markt bepaalt alles.
Het grappige is dat dit prima werkt: Pétrus en Le Pin horen zonder één classificatie tot de duurste wijnen ter wereld. Als je goed genoeg bent heb je geen lintje nodig, en dat is precies het punt dat Pomerol al een eeuw maakt. Wij gaan er donderdag proeven bij Bonalgue.
Voor alle goede Médoc-châteaus die in 1855 buiten de boot vielen bestaat Cru Bourgeois. Sinds 2020 weer in drie niveaus: Cru Bourgeois, Cru Bourgeois Supérieur en Cru Bourgeois Exceptionnel, samen zo'n 250 huizen. Cruciaal verschil met 1855: dit wordt elke vijf jaar opnieuw beoordeeld, dus je moet blijven presteren.
Nog een treetje lager zitten de Crus Artisans, een oude titel voor de allerkleinste wijnboeren die alles zelf doen, van snoeien tot verkopen. Klein, eerlijk en vaak verrassend lekker.
Hier zit het echte inzicht, en het is één zin: Bordeaux rangschikt de maker, de rest van Frankrijk rangschikt meestal de grond.
De onderscheiding hoort bij het château, niet bij een specifiek stuk grond. Koopt een Premier Cru er morgen een nieuwe wijngaard bij, dan valt die er in principe gewoon onder. Verkoopt hij grond, dan houdt hij zijn rang. Het is dus eigenlijk een merkenranglijst, en dat past perfect bij Bordeaux als handelsstad.
Daar is niet de producent geclassificeerd maar de wijngaard zelf, tot op de meter nauwkeurig. Iedereen die een stukje van een Grand Cru bezit mag die naam gebruiken, en één Grand Cru kan tientallen eigenaren hebben. Vandaar dat je in Bourgogne altijd op de naam van de maker let: het lintje zegt iets over de grond, niet over wie er wijn van maakt.
Vier treden, allemaal gebaseerd op grond: Régionale (gewoon Bourgogne) onderaan, dan Village (bijvoorbeeld Meursault), dan Premier Cru en bovenaan Grand Cru. In de Côte d'Or zijn er iets meer dan dertig Grands Crus. Let op de omgekeerde logica: in Bourgogne is Grand Cru de absolute top, in Saint-Émilion is Grand Cru juist de bréédste categorie.
Werkt met de échelle des crus, een oude schaal waarop hele dórpen een percentage kregen. Honderd procent betekende Grand Cru, negentig tot negenennegentig Premier Cru. Er zijn zeventien Grand Cru-dorpen. De schaal werd gebruikt om druivenprijzen vast te leggen en heeft die functie inmiddels verloren, maar de namen staan nog fier op de etiketten.
Eenenvijftig Grands Crus, en ook hier zijn dat afgebakende wijngaarden, geen producenten. Verder is er eigenlijk maar één andere categorie, namelijk gewoon Alsace. Simpel systeem, met dank aan een late invoering vanaf de jaren zeventig.
Geen classificatie van huizen of percelen, maar een trap van appellaties: Côtes du Rhône onderaan, dan Côtes du Rhône Villages, dan Villages met een eigen dorpsnaam, en bovenaan de crus zoals Châteauneuf-du-Pape, Hermitage en Côte-Rôtie. Hoe specifieker de naam op het etiket, hoe hoger je zit.
De Loire heeft geen echte classificatie, al kregen een paar zoete toppers zoals Quarts de Chaume officieel de status Grand Cru. Provence heeft juist wél een Bordeaux-achtige lijst: de Crus Classés de Provence uit 1955, met een kleine groep landgoederen.
Heel Frankrijk zit onder één landelijke piramide: AOC (of AOP) bovenaan met de strengste herkomstregels, daaronder IGP met meer vrijheid, en onderaan Vin de France zonder streekbinding. Elke classificatie die je hierboven leest, is dus eigenlijk een extra rangorde bínnen die AOC-laag.
Hoofdstuk 7 · Spelletje
Tinder, maar dan nuttig. Swipe naar links voor Left Bank, naar rechts voor Right Bank. Op je telefoon swipen, op je laptop klikken. Simpel, tot vraag zes.
Hoofdstuk 8 · De grote toets
Vijftien vragen. Aan het eind krijg je je officiële Bordeaux-persona, Spotify Wrapped-stijl. Screenshot je uitslag en gooi hem in de groepsapp. Losers halen de eerste ronde in het vliegtuig.
Hoofdstuk 9 · Bluffen op niveau
Acht termen waarmee je in elk gezelschap kunt doen alsof je vaker in Bordeaux komt dan bij de Albert Heijn. Tik op een kaartje voor het hele verhaal, want bluffen werkt pas echt als je het stiekem ook gewoon snapt.
Zo werkt het: elk voorjaar na de oogst reist de hele wijnwereld naar Bordeaux voor de en primeur-week. Daar proef je vatmonsters van wijn die nog anderhalf tot twee jaar rijping voor de boeg heeft. Op basis van die babyversie bepalen de châteaus hun openingsprijs, en koop jij (via de handel) wijn die je pas jaren later in huis krijgt.
Het idee: de laagste prijs en zekerheid dat je zeldzame wijnen krijgt. De realiteit van de laatste jaren: sommige jaargangen werden ná levering goedkoper dan en primeur, en critici vragen zich hardop af of het systeem nog werkt. Château Latour stapte er in 2012 zelfs helemaal uit. Perfect gespreksonderwerp aan tafel dus.
Dit is het gekste en misschien wel slimste systeem van de wijnwereld, en het draait al sinds de 17e eeuw. Een château verkoopt zijn wijn vrijwel nooit rechtstreeks. In plaats daarvan gaat de oogst via een courtier (een makelaar die zo'n 2% pakt en de relaties bewaakt) naar tientallen négociants (handelshuizen), die de wijn wereldwijd doorverkopen. Het château hoeft dus geen salesteam of exportkantoor te hebben, en het risico ligt bij de handel.
Het toverwoord is allocatie: elk handelshuis heeft historische rechten op een vast aantal kisten. Koop je in een slecht jaar niet mee, dan ben je je allocatie in het volgende topjaar kwijt. Daarom koopt iedereen bijna altijd. En het systeem is zo sterk dat iconen van buiten Bordeaux, zoals Opus One uit Napa en Masseto uit Toscane, hun wijn tegenwoordig óók via La Place verkopen.
Bordeaux heeft een wisselvallig oceaanklimaat, en dat is precies waarom er geblend wordt. Elk druivenras rijpt op een ander moment en reageert anders op een nat of droog jaar. De blend is dus eerst een verzekering: mislukt de Merlot, dan redt de Cabernet het jaar. Maar het is ook het kunstwerk zelf.
De rolverdeling: Cabernet Sauvignon geeft structuur en ruggengraat, Merlot geeft vlees en rondheid, Cabernet Franc parfum en frisheid, Petit Verdot kleur en specerij. Elk jaar proeft het team alle vaten en bepaalt de verhoudingen opnieuw, en wat de eindselectie niet haalt gaat naar de second vin. In Bourgogne zou dit vloeken in de kerk zijn: daar draait alles om één druif op één perceel.
Midden jaren 90 begonnen een paar makers in Saint-Émilion zonder groot château en zonder stamboom superconcentreerde wijnen te maken in minuscule oplages, soms letterlijk in een garage. Jean-Luc Thunevin van Valandraud is de beroemdste: gestart met een lapje grond en een lening, uitgegroeid tot cultheld.
Wijncriticus Robert Parker was gek op die rijke stijl en gaf ze monsterscores, waarna de prijzen explodeerden en het establishment zich verslikte in zijn claret. De hype is inmiddels geluwd, maar de les bleef: in Bordeaux kun je ook zonder eeuwenoude naam de top halen. Le Pin bewees het eerder al in Pomerol.
Botrytis cinerea is gewoon een schimmel, en meestal een ramp voor een wijnboer. Maar in Sauternes gebeurt er iets magisch: het koele riviertje de Ciron zorgt voor ochtendmist, de middagzon droogt de druiven weer. Precies die afwisseling maakt van rot edele rotting: de schimmel prikt de druivenhuid, het vocht verdampt en suikers, zuren en aroma's concentreren zich tot smaken van honing, saffraan en gedroogde abrikoos.
Het blijft roulette: slaat het weer om, dan wordt het gewone grijze rot en is de oogst weg. Plukkers gaan daarom in meerdere rondes door de wijngaard, soms bes voor bes. Bij Château d'Yquem zeggen ze dat één wijnstok ongeveer één glas wijn oplevert. Dan snap je de prijs ineens.
Ooit begonnen als kwaliteitsinstrument: hoe strenger je selecteert voor de grand vin, hoe beter die wordt, maar dan blijft er goede wijn over. Die gaat in de second vin: druiven van jongere stokken, mindere percelen of vaten die nét de eindselectie niet haalden. Zelfde team, zelfde kelder, zelfde huisstijl.
Voor ons soort mensen is het de slimste route naar de grote namen: Pavillon Rouge (Margaux), Carruades de Lafite, Les Forts de Latour. Eerder op dronk en een fractie van de prijs. Al is "fractie" relatief: sommige second vins kosten inmiddels meer dan de grand vin van de buren. Er bestaan zelfs derde wijnen.
De négociants zijn de handelshuizen van Bordeaux, en eeuwenlang waren zíj de baas, niet de châteaus. Veel huizen werden gesticht door Engelse, Ierse, Nederlandse en Duitse families (vandaar namen als Lawton en Schröder) die zich vestigden aan de kade van Chartrons. Ze kochten wijn in vaten, lieten hem rijpen in hun eigen kelders en verscheepten hem de wereld over.
Tegenwoordig bottelen de châteaus zelf en is de macht verschoven, maar het systeem staat nog fier overeind: honderden négociants kopen via courtiers en verkopen aan importeurs wereldwijd. Loop in de stad even door de wijk Chartrons, daar ademt elke gevel deze geschiedenis.
Niet elk goed château haalde in 1855 de lijst, en voor die grote middengroep in de Médoc bestaat het Cru Bourgeois-label. Anders dan de bevroren 1855-ranking wordt deze classificatie elke vijf jaar opnieuw beoordeeld, sinds 2020 in drie niveaus: Cru Bourgeois, Cru Bourgeois Supérieur en Cru Bourgeois Exceptionnel.
Voor sommeliers is dit de speeltuin: hier vind je wijnen met Grand Cru-buren en dezelfde grindbodems voor een kwart van het geld. En het herkeuringssysteem betekent dat de châteaus scherp moeten blijven. Namen om te onthouden: Chasse-Spleen, Phélan Ségur (ooit cru bourgeois, inmiddels daarboven uitgegroeid) en talloze verborgen parels die we ter plekke gaan ontdekken.
Hoofdstuk 10 · Voor de context
Kort door de bocht, maar wel de bocht die je moet kennen. Dít maakt Bordeaux Bordeaux.
Blend vs single. Bordeaux blendt druiven en denkt in châteaus en merken. Bourgogne is monocépage (Pinot, Chardonnay) en denkt in minuscule percelen. Bordeaux is een goed geolied bedrijf, Bourgogne een familiedrama met wijngaarden. Allebei prachtig, totaal andere religie.
Oceaan vs zon. Bordeaux heeft een mild oceaanklimaat: frisheid, structuur, jaargangverschillen die er echt toe doen. De Rhône is zuidelijker en warmer: Syrah en Grenache, meer kruid en kracht. In Bordeaux praat je over het vintage, in de Rhône over de mistral.
Statuur vs speelsheid. De Loire is het land van lichtvoetige Cabernet Franc, knisperende Sauvignon en natuurwijn-avonturen. Bordeaux neemt zichzelf serieuzer, en dat mag, want de wereldhandel in fine wine is er zo'n beetje uitgevonden.
Château vs maison. Champagne draait om huizen die druiven inkopen en om consistentie zonder jaargang. Bordeaux draait om het château, het eigen terroir en juist wél het jaartal. En bubbels? Crémant de Bordeaux bestaat, maar dat houden we onder ons.
Bordeaux is een handelsstad. Al sinds de Engelsen er in de middeleeuwen "claret" kwamen halen. En primeur, La Place, de 1855-ranking op basis van prijs: alles hier ademt commercie én kwaliteit tegelijk. Andere regio's maken wijn. Bordeaux maakte er een wereldmarkt van.
Hoofdstuk 11 · Huiswerk dat niet als huiswerk voelt
Voor in het vliegtuig, op het terras of in bad. Alles wat je nog leuker voorbereid laat aankomen.
Hoofdstuk 12 · Van ons, voor ons
Gevonden: een wijnbar die open is op zondag? Een château dat tours geeft? Een feitje waar iedereen stil van wordt? Deel het hier. Iedereen met de link kan meelezen en posten.